«  Księga Lamentacji - ks. D.Iwański [2015] Ewangelia św. Mateusza po hebrajsku [2017]  »

Ew. Mateusza z dzieła Szem-Toba

Stary Test. 1Moj2Moj3Moj4Moj5MojJozSędRut1Sam2Sam1Krl2Krl1Krn2KrnEzdNehEstHioPsaPrzKohPnPIzaJerLamEzeDanOzeJoeAmAbdJonMicNahHabSofAggZacMal
Nowy Test. MatMarŁukJanDzARzym1Kor2KorGalEfeFlpKol1Tes2Tes1Tym2TymTytFlmHebJak1Pio2Pio1Jan2Jan3JanJudApok
Inne 1Mach2MachMdrSyrTobJdtBar  

Okładka [1]

Strona tytułowa Ewangelii

Początek tłumaczenia

Fragment Mat. 23/24 z przypisami

Fragment Mat. 25/26 z przypisami

Frag. tekstu hebrajskiego Ewangelii

Zapowiedź pełnego wydania 2017

Ewangelia według Mateusza z dzieła Szem-Toba 'Éwen Bóḥan (Kamień Wypróbowany) - wydanie z tekstem hebrajskim, przypisami, Dodatkiem Analitycznym oraz uwypukleniem różnic wobec kanonicznego tekstu. [IMG]

Tłumaczenie

Grzegorz Kaszyński

Podstawa tłumaczenia

Hebrajska Ewangelia według Mateusza zawarta w XIV-wiecznym traktacie religijnym ’Ewen Bōḥan (Kamień Wypróbowany) z uwzględnieniem 6 przekładów (bez bazowania na nich):

ANGIELSKIE:
• George Howard, Hebrew Gospel of Matthew, wyd. 2, Mercer University Press, Macon (st. Georgia, USA), 1995 (reprint 2002).
• Bill Carlson, Messianic Natzratim Study Bible, wersja elektroniczna, wyd. zrew: styczeń 2012 (wyd. 1, 1993) [link].
• Tov Rose, The Book of God: Matthew, CreateSpace Independent Publishing Platform, USA, 2013.
• Daniel W. Merrick, Shem Tov’s Hebrew Matthew: Sacred Name Version, Eternal Light & Power Company Publishing, Smethport Pennsylvania, październik 2015.

HISZPAŃSKIE:
• Avdiel Ben Oved, Toldot Iehoshua. La Historia de nuestro Rav el Mashiaj Iehoshua Ben Iosef de Natzrat por: Matityah HaLevi, 2004 [link].
• José Antonio Álvarez Rivera, [Toldot Jeshua al-pi Matitjah] / Historia de Yeshúa Según Matityah, Editorial Hebraica, Camuy 2009-2010, Puerto Rico [link].

PORTUGALSKIE:
• Maurício Carijo, Evangelho segundo Matityah Shem Tov: História de Yeshu Segundo Matityah de Shem Tov Ben Isaac, 2012 [link].

HOLENDERSKI:
• Hebreeuws Mattheüs (wersja online), 2014; http://www.hebreeuws-mattheus.nl/chapters/1/

Fragmenty przekładu

Ewangelia Mateusza 25:37-26:5 [37] Wtedy prawi odpowiedzą: 'Panie nasz! Kiedy widzieliśmy ciebie głodnym i nasyciliśmy cię; |spragnionym|, a daliśmy ci pić; [38] nagim, a daliśmy ci nakrycie; [39] chorym, a odwiedziliśmy cię; we więzieniu, a przyszliśmy do ciebie'. [40] A król w odpowiedzi im powie: 'Za każdym razem, gdy czyniliście to jednemu z ubogich |moich braci|, [nawet] tym mniej znaczącym od nich, czyniliście to mnie'. [41] Również powie tym po... [całość] [2]

Ewangelia Mateusza 28:16-20 [16] A potem, gdy jego dwunastu uczniów poszło do Galilei, ukazał się im na górze, gdzie się modlili. [17] A gdy go zobaczyli, złożyli mu pokłon, ale byli tam też tacy, którzy powątpiewali w niego. [18] A Jeszu podszedł do nich i rzekł im: "Dano mi wszelką władzę w niebiosach i na ziemi. [19] Idźcie [20] i |uczcie| ich przestrzegać wszystkie słowa, które wam nakazałem, po czas niezmierzony".

Ciekawostki i cechy szczególne

  • W przekładzie w 20 miejscach występuje imię Boże w formie JHWH: 1:22,24; 2:13,19; 3:3; 4:4,7,10; 5:33; 15:8; 21:9,12,42; 22:31,32,37,44; 27:9; 28:2,9.
  • Dodatek Analityczny omawia 16 kwestii:
    1. Imię Boże
    A. Czy w EMSZT występował tetragram JHWH?
    B. Korzenie żydowskiego tabu wymawiania imienia JHWH
    C. Czy Mateusz mógł użyć w swej Ewangelii słowo Šēm?
    D. Talmudyczne giljoním i księgi miním a tetragram JHWH
    E. Implikacje teologiczne
    F. Spory chrystologiczne
    G. Septuaginta na cenzurowanym!
    - Tytuł „Pan” na przełomie er
    H. Czy imię Boże ma rację bytu w Nowym Testamencie?
    - Świadectwo wewnętrzne
    • Łukasza 4:18,19
    • Księga Objawienia
    - Świadectwo z wariantów tekstu
    • Rzymian 9:29
    • Rzymian 10:16
    • Rzymian 14:11
    • 1 Koryntian 2:16
    (analizowany jest również tekst 1Koryntian 10:9 i Jakuba 5:10)
    - Świadectwo leksykalne
    I. Wykaz przekładów Nowego Testamentu zawierających imię Boże*
    J. Indeks tłumaczy, którzy zamieścili imię Boże w Nowym Testamencie
    2. Jeszu (Jezus)
    3. Jan Chrzciciel
    4. Mt 4:1
    5. Mt 7:11b
    6. Mt 13:32b
    7. Mt 21:12
    8. Mt 26:23a
    9. Mt 26:26,28
    10. Mt 27:37
    11. Mt 27:52,53
    12. Mt 28:19,20
    13. Pal egzekucyjny
    - Hebrajski termin צלוב (celúw)
    - Hebrajski termin עץ (‘ec)
    - Hebrajski zwrot השתי וערב (haš-šeti we-‘ērew)
    - Hebrajski czasownik תלה (‘taláh)
    14. Wstawki eksplanacyjne
    15. Wykaz brakujących wersetów
    16. Wykaz terminów opisujących pozycje w środowisku religijno-społecznym i ich miejsc występowania
    *DODATEK 1I obejmuje wykaz 511 przekładów NT w 181 językach oraz tabelę zawierającą 148 form imienia Bożego.
  • Więcej o przekładzie

    Fragmenty Przedmowy

    Ewangelia według Mateusza z dzieła Szem-Toba (EMSZT) to aktualnie najstarszy kompletny tekst Ewangelii według Mateusza w języku hebrajskim, jakim dysponujemy. Jej treść zawiera XIV-wieczny polemiczny traktat religijny Kamień Wypróbowany (’Éwen Bóḥan). Niniejsze wydanie jest tłumaczeniem tej hebrajskiej Ewangelii z uwzględnieniem angielskiego przekładu tej Ewangelii, który w 1987 r. dokonał prof. George E. Howard, wykładowca religioznawstwa i języka hebrajskiego na Uniwersytecie st. Georgia w Athens (USA). Zatem nie jest to "przekład przekładu". [...] Co do ogólnego kryterium doboru słownictwa, starałem się iść za słowami tłumacza Jean’a René Ladmirala (Uniwersytet Paryski), który napisał: „Przekład musi być wierny i elegancki”. Zdaję jednak sobie sprawę, że te dwa warunki naraz niekiedy są niemożliwe, tak jak "nie można zjeść ciastka i mieć ciastko" [...] Gdzie to stosowne, dbałem o to, aby osadzić polski przekład na gruncie współczesnych słów i żeby wyrażał współczesny sposób formułowania myśli. Czytanie bowiem takiego przekładu bardziej angażuje wyobraźnię oraz umożliwia szybsze (i lepsze) zrozumienie pojemnego i nader bogatego znaczeniowo języka hebrajskiego. Zależało mi też na tym, aby nie zdławić w swym tłumaczeniu klimatu hebrajszczyzny. Niniejszy przekład jest więc na poły literalno-idiomatyczny, ale bardziej ciąży w stronę literalności. W sumie, wydaje mi się, że wprowadziłem takie odpowiedniki, które w wielu wypadkach niosą ze sobą więcej treści drzemiącej w języku oryginału, ale z różnych powodów nie zawsze należycie wydobywanej przez tłumaczy.[...] Jeśli chodzi o przypisy do tekstu EMSZT, to zamieściłem ich w sumie ponad 1200 (ponad 700 pod tekstem polskim i ponad 500 pod tekstem hebrajskim). Przypisy pod tekstem polskim najczęściej sygnalizują różnice między tekstem EMSZT a gr. EM i bynajmniej nie stanowią wyczerpującej listy. Niemniej jednak odnotowałem ich pokaźną większość, pomijając te, które mają mało istotne znaczenie. Niekiedy mają one postać komentarza uwypuklającego jakąś ważną naukę doktrynalną lub prawdę życiową. W newralgicznych miejscach odnotowałem brzmienie hebrajskich słów występujących w oryginale. [...]

    Kalendarium przekładu

    2017Ewangelia według Mateusza z dzieła Szem-Toba 'Éwen Bóḥan (Kamień Wypróbowany) - wydanie z tekstem hebrajskim, przypisami, Dodatkiem Analitycznym oraz uwypukleniem różnic wobec kanonicznego tekstu. [IMG]
    Linia daty Zapowiedź wydania

    Linki


    Przypisy

    • 1. ⇧ Wszystkie materiały pochodzą od autora tłumaczenia i są zamieszczone za jego zgodą.
    • 2. ⇧ Z uwag tłumacza: "Wszystkie zapisane tłustym drukiem wyrazy lub fragmenty, nie występują w greckiej Ewangelii Mateusza".
     

    Zostaw komentarz

    Komentarz: 


    Podpis:     
    Przepisz kod: 
     


    Nadesłane komentarze

    • ~John Belushi3 mies. temu [10 lutego, g.9:42]
    • warte podlinkowania: https://pl.wikipedia.org/wiki/Ewangelia_Mateusza_z_dzie%C5%82a_Szem_Toba [Odpowiedz]
    • [~BP] Dodałem podany link
    • ~pawel6 mies. temu [21 listopada, g.15:29]
    • Miło slyszeć że powstał taki przekład oraz ze przywrócono Imię Boże w tej wersji. Jak dotychczas ludzie malo douczeni kwestionowali to co ŚJ juz dawno zbadali i o czym sie przekonali odnośnie przywrocenia tego Imienia [Odpowiedz]
    • ~Marcin9 mies. temu [12 sierpnia, g.21:49]
    • Witam. Jaki jest stan na dzisiaj wydania, kiedy można się spodziewać. I czy można otrzymać ją w formie cyfrowej. Proszę o link. [Odpowiedz]
    • [~BP] Na razie cisza. Na wersję cyfrową wg mnie, na razie nie ma co liczyć.
    • ~makirok temu [2016.04.13, g.8:55]
    • Czy zna Pan przekład A. Ożóg? [Odpowiedz]
    • [~BP] Tak, znam i jest na stronie ;-) U góry w polu wyszukiwania proszę wyszukać np.: Ożóg.
    • ~Marekrok 5 mies. temu [2015.12.05, g.9:01]
    • Czy można już gdzieś kupić ten przekład? W księgarniach raczej nigdzie nie widzę, wydawcy również na zdjęciu nie podano... [Odpowiedz]
    • [~BP] To jest wciąż zapowiedź. Poprosiłem autora przekładu o przekazanie aktualnego stanu prac nad wydaniem.
      • ~Grzegorz Kaszyńskirok 5 mies. temu [2015.12.07, g.14:29]
      • Praca nad EMSZT jest w zaawansowanym toku. Sam przekład tej Ewangelii jest ukończony. Tkwię w opracowywaniu kilkunastu Dodatków, zwłaszcza Dodatku 1 (o imieniu Bożym). Myślę, że w 2016 zakończę pracę i zacznę szukać Wydawnictwa.
      • ~Michał 4 mies. temu [15 stycznia, g.16:31]
      • Kiedy będzie dostępne do kupienia? Gdzie można kupić to dziełko-(jeśli jest już dostępne) w Warszawie-(jaka księgarnia?) albo gdzie można zamówić przez internet i ile ono kosztuje? Czy zawiera ono w całości średniowieczne rabinackie polemiczne komentarze-( to jest czy treść zawiera XIV-wieczny polemiczny traktat religijny Kamień Wypróbowany-’Éwen Bóhan) z chrześcijanami? Czy tłumaczem tego dzieła jest antytrinitarysta-(arianin,unitarianin) czy zwolennik trójjedynego Boga? Czy istnieją na świecie starsze wersje hebrajskiego lub aramejskiego tekstu tej Ewangelii-(choćby we fragmentach) a jeśli tak to czy jest porównywana z nimi w tym tłumaczeniu? Czy konfrontowano ją z syryjskim tekstem Peszitty i znajdującej się w niej Ewangelii Mateusza?
      • [~BP] Poniżej zamieszczam odpowiedź p. Grzegorza Kaszyńskiego. Pomijam tylko parę osobistych wstawek.
      • ~Grzegorz Kaszyński3 mies. temu [10 lutego, g.10:32]
      • Drogi P. Michale! Dziękuję za zainteresowanie EMSZT. Ponieważ nie ukończyłem pracy nad Dodatkami, nie rozglądam się jeszcze za Wydawnictwem, które zainteresowałoby się jego publikacją [...]. Wersja elektroniczna wejdzie w grę, ale jakiś czas po ukazaniu się wersji papierowej. [...]

        EMSZT to aktualnie najstarszy kompletny tekst Ew. Mateusza w języku hebrajskim. Chociaż został przepisany w XIV wieku, to nie ulega wątpliwości, że wiele jego wariantów (nie cały tekst) ma bardzo wczesne korzenie, tzn. mogą pochodzić one gdzieś z pierwszych czterech wieków n.e. i w tym punkcie podzielam wniosek prof. G. Howarda, gdyż wynika on z dobrze przeprowadzonej komparytystyki starożytnych tekstów.

        Polskie wydanie EMSZT obejmuje przekład całej hebrajskiej Ew. Mateusza wcielonej przez Szem-Toba do swego dzieła. Co do 58 komentarzy Szem-Toba, które przeplatają się w jej tekście, nie zostały one wprowadzone do tekstu głównego ani do przypisów. Natomiast krótkie wstawki eksplanacyjne Szem-Toba, które zawarte są w ang. przekładzie Howarda, postanowiłem wszystkie przenieść do przypisów, aby żaden czytelnik nie odniósł wrażenia, że mają one coś wspólnego z hebrajskim tekstem Ew. Mateusza, który przepisał rabin Szem-Tob lub oryginalnymi słowami ewangelisty Mateusza. To są ewidentne glosy. W Przedmowie, w jednym z przypisów, niedawno dopisałem:

        * Hebrajski tekst i angielski przekład wszystkich tych 58 komentarzy podaje Christoph OCHS, Matthaeus Adversus Christianos: The Use of the Gospel of Matthew in Jewish Polemics Against the Divinity of Jesus, Mohr Siebeck, Tübingen 2013, s. 219-254 [209-256], https://books.google.pl/books?id=GZf9qF647lAC 27-11-2016. Najkrócej mówiąc, jego komentarze to argumenty przeciwko tezie, że Jezus jest Bogiem. Często odwołują się one do zdrowej logiki. Trzeba jednak przyznać, że tymi samymi lub podobnymi argumentami operują wszyscy ci, którzy rozumieją fałszywość doktryny Trójcy. Szem-Tob atakuje również mesjański status Jezusa, ale w tej kwestii jego argumenty nie są ani mocne, ani przekonujące. Właściwie NIE MA w nich takich zarzutów co do tekstu Ewangelii Mateusza, które zasadnie podważałyby jej wiarogodność. Atakowane są przez niego jedynie terminy, które tak naprawdę mają drugorzędne znaczenie w dyskusji czy Jezus był/nie był Mesjaszem (np. słowo „Efrata” w Mt 2:6).
        Jestem tłumaczem, który nie jest zainteresowany by za pośrednictwem tego tekstu promować własną teologię. W centrum mojego zainteresowania jest to, co jest podstawowym obowiązkiem każdego tłumacza: jak najlepiej przetłumaczyć tekst. Jeżeli jakieś miejsca w tej Ewangelii są zgodne lub niezgodne z czyjąś osobistą teologią, nie jest to wina mojej teologii, lecz „wina” hebrajskiego tekstu. Dużo ważniejsze jest inne podejście: zastanawiając się nad pewnymi miejscami w tekście tej Ewangelii, należałoby raczej brać pod uwagę teologię rabina Szem-Toba.

        Oczywiście pewnymi wnioskami teologicznymi dzielę się z czytelnikami w Dodatkach. Jeżeli po zapoznaniu się z nimi czytelnicy nie będę podzielać pewnych opinii, ja nie będę im odbierał prawa do własnego zdania i własnej interpretacji. Moja rola jako tłumacza kończy się na samym tłumaczeniu. Egzegeza w zasadzie należy już do czytelników.

        Warianty tekstu z syryjskiej Peszitty są odnotowane tylko w nielicznych przypisach, które mogą zainteresować badaczy Biblii. Nie dokonałem przeglądu Peszitty, ponieważ nie znam języka syryjskiego. Pewnymi spostrzeżeniami komparytystycznymi dzieli się natomiast prof. Howard w swej książce Hebrew Gospel of Matthew (s. 194-196). Konkluduje on swoją analizę następująco: „A zatem wiele zbieżnych wariantów w tekście Szem-Toba i rękopisach starosyryjskich mocno sugeruje ich wzajemny związek, przy czym ich korzenie sięgają pierwszych stuleci naszej ery”.

        Przy okazji, mogę zapewnić przyszłych czytelników, że analizowanie tekstu EMSZT nie powinno nudzić miłośników Biblii, ponieważ istnieje dużo różnic między tą hebrajską Ewangelią a kanoniczną, grecką Ewangelią Mateusza. Największą istotną różnicą jest oczywiście tekst Mt 28:19.
      • ~John Belushi3 mies. temu [14 lutego, g.11:05]
      • 28:19 od Szem Toba to: "Idzcie" - faktycznie bardzo krótki tekst pomijający całą istotę chrześcijaństwa.